لطفا یک منو را به مکان منوی اصلی زیر اختصاص دهیدمنو

دندانپزشکی کودکان

بوی بد دهان (هالیتوزیس) چیست؟ + بررسی 12 علت مهم بوی بد دهان در کودکان+ معرفی 6 راه درمان آن

بوی بد دهان کودکان

همه ی پدر و مادرها از ضرورت بهداشت دهان و دندان باخبر هستند. بوی بد دهان کودکان باعث میشود تا بچه ها در جامعه دچار مشکلاتی شوند، اما این بوی بد میتواند نشانه و علامت بیماری های جدی نیز باشد. گاهی اوقات، بزرگ ترین چالش برای پدر و مادرها به هنگام رویارویی با مشکلات مرتبط با بهداشت دهان و دندان، دانستن علت مشکل است.هالیتوزیس نوعی مشکل مرتبط با بدن است که باعث ایجاد بوی بد دهان میشود و نشانه ی چندین بیماری متفاوت از مشکلات ساده ی معده مانند GERD (بازگشت اسید به مری) تا مشکلات بزرگتر مانند بیماری های کلیه نیز هست.

از این بردن این مشکل از نظر جسمی و روانی برای کودک مهم است. علاوه بر مشکلات جسمی، هالیتوزیس باعث ایجاد مشکلات روحی روانی شده و در نتیجه فرد را دچار افسردگی، نگرانی و عقده های متعدد میکند.در ادامه در مورد نشانه ها، علل و رفع بوی بد دهان در کودکان صحبت خواهیم نمود.


فهرست مطالب


بوی بد دهان (هالیتوزیس) چیست؟

هالیتوزیس را نمیتوان دقیقا برابر بوی بد دهان به طور ساده دانست. این بیماری را باید مواجهه با بوی بد دهان به طور دائم و به خاطر برخی مشکلات دانست. هالیتوزیس مشابه با باکتری موجود در دهان کودک است و بوی بدی از خود ساطع میکند. علل به وجود آمدن این مشکل را میتوان عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، عادات غذایی نامناسب، و یا بیماری های جدی دانست. کودکان اغلب اوقات دچار نفس بد بو هستند و به همین دلیل ممکن است این مشکل را با هالیتوزیس اشتباه بگیریم. کودکی که دچار بوی بد دهان است ممکن است از مشکل خود آگاه باشد و به همین دلیل دچار کمبود اعتماد به نفس شود، پس باید یاد بگیرد که به درستی با مشکل خود روبرو شود.

علت بوی بد دهان کودکان چیست؟

بوی بد دهان کودک، چه هالیتوز و مزمن باشد و چه موقتی، به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود. البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله پریودنتیت چیست را بخوانید. در این بخش 12 متهم اصلی آن را مرور می‌کنیم:

پایبند نبودن به بهداشت دهان

مانند بسیاری دیگر از مشکلات این حوزه، شایع‌ترین علت بوی بد دهان بچه ها هم عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است.اگر پلاک‌های دندانی (جرم‌های باکتریایی که روی دندان‌ها تشکیل می‌شوند) و باقی‌مانده غذا با صحیح مسواک زدن و نخ دندان کشیدن پاک نشوند، ضیافت باکتری‌ها در دهان کودک به راه می‌افتد. هنگامی هم که باکتری‌ها شروع به غذا خوردن کنند، ترکیبات دارای سولفوری را آزاد می‌کنند که منجر به بوی بد دهان کودک خواهد شد.

بیشتر بخوانید
فلوراید تراپی دندان کودکان

خوردن غذاهای با بوی تند

خوردن غذاهای با بوی تند هم می‌تواند علت بوی بد دهان کودکان باشد. همان‌طور که می‌دانید، هضم غذا در واقع با اولین لقمه غذا شروع می‌شود. این یعنی هرچیزی که کودک می‌خورد در دهان‌اش تجزیه می‌شود، که می‌تواند باعث بوی نامطبوع شود.

بوی بد دهان

اینجا هم برخی غذاها به تولید سولفور و بوی ناخوشایند بیشتر کمک می‌کنند، از جمله سیر و پیاز. ترکیبات دارای سولفور در دهان کودک می‌مانند، و حتی در جریان خون او جذب می‌شود. به این ترتیب، بوی بد دهان کودک تا چندساعت پس از غذا خوردن هم با هر دم و بازدم خودی نشان می‌دهد.اگر علت بوی بد دهان بچه ها همین باشد، جای نگرانی نیست. با این وجود، این مشکل موقت حتی با مسواک زدن هم رفع نمی‌شود!

سفید بودن زبان

ممکن است علت بوی بد دهان کودکان و حتی نوجوانان، تشکیل یک پوشش سفیدرنگ روی زبان آنها باشد. آیا زبان کودک شما هم همین مشکل را دارد؟باکتری‌هایی که مسئول ایجاد بوی بد دهان هستند، باقی‌مانده غذا و سلول‌های در حال تجزیه اغلب در یک سوم انتهایی زبان وجود دارند. همان‎طور که حدس می‌زنید، تجزیه شدن آنها رایحه خوشی ندارد!

حالا چرا زبان به رنگ سفید در می‌آید؟ این پوشش سفید در واقع بقای سه مورد گفته‌شده است، که بین جوانه‌های چشایی یا پاپیلاها به دام افتاده‌اند. به آرامی مسواک زدن زبان به از بین بردن این پوشش و جلوگیری از بوی بد دهان کودکان کمک زیادی می‌کند. البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله فلوراید تراپی دندان کودکان را بخوانید.

پوسیدگی و عفونت دندان

دندان پوسیده هم می‌تواند دلیل بوی بد دهان کودک شما باشد. باکتری‌های مخرب برای دندان‌ها نه تنها بوی بدی آزاد می‌کنند، بلکه باعث می‌شوند غذا هم راحت‌تر در حفره‌ها و قسمت‌های آسیب‌دیده دندان گیر کند و مسواک زدن آن سخت‎تر شود. به این ترتیب بوی نامطبوع تشدید می‌شود.مشکلات دیگری مانند زخم دهان یا آبسه دندان هم می‌توانند نیاز به راه های از بین بردن بوی بد دهان کودک را بالا ببرند؛ هرچه نباشد، اینها عفونت هستند.

بیماری‌های لثه

بیماری‌های لثه هم می‌تواند دهان کودکان را بدبو کند، هم دهان بزرگسالان را. دقت داشته باشید که منظور از بیماری لثه، التهاب یا عفونت بافت آن است که از دندان‌ها حمایت می‌کند.البته کودکان زیاد با پریودنتیت، یعنی شکل پیشرفته بیماری لثه، درگیر نمی‌شوند. به جای آن، معمولا به نوع نه‌چندان شدیدتری به نام ژنژیویت مبتلا می‌شوند. ژنژیویت زمانی رخ می‌دهد که پلاک نرم و تارتار (پلاک سفت‌شده) روی دندان‌ها و زیر خط لثه تشکیل شوند.

نتیجه؟ باکتری‌ها و سموم موجود در پلاک، لثه‌ها را آلوده می‌کنند و باعث التهاب و بوی بد دهان کودک می‌شوند که با از مسواک زدن برطرف نمی‌شود. همان‌طور که اشاره کردیم، عفونت‌ها بوی خوبی ندارند و بیماری لثه هم از این قاعده مستثنی نیست.

لوزه‌های بزرگ و علت بوی بد دهان بچه ها

کودکانی که لوزه‌های بزرگ دارند، یا حفره پشت لوزه آنها عمیق است هم ممکن است دچار این مشکل شوند. در چنین وضعیتی، لوزه‌ها به آهن‌ربایی برای باقیمانده مواد غذایی، باکتری‌ها و ترشحات بینی تبدیل می‌شوند.

بیشتر بخوانید
معرفی 12 متخصص برتر دندانپزشک کودکان به انتخاب مجله آموزشی نوین آریا

سنگ‌های لوزه (تونسیلولیت) هم می‌توانند در این حفره‌ها تشکیل شوند و در حین تجزیه بوی نامطبوعی از خود ساطع کنند.

شل شدن تاج یا پرکردگی دندان

اگر تاج یا ماده پرکننده دندان کودک شما آسیب دیده و شل شده باشد، غذا و باکتری می‌تواند زیر آن گیر کند. موضوعی که به راحتی می‌تواند باعث ایجاد هالیتوز شود.

کافی نبودن بزاق و خشکی دهان

می‌دانستید که بزاق ابرقهرمان سلامت دهان است؟ بزاق به پاک کردن باقی‌مانده غذا و باکتری‌ها در دهان کمک می‌کند و اسیدهای مخرب برای دندان‌ها را خنثی می‌کند. بزاق همچنین به جلوگیری از بوی بد دهان کودکان کمک می‌کند. اجازه دهید بیشتر توضیح دهیم.شب‌ها و هنگام خواب کودک، ترشح بزاق کند و فعالیت باکتری‌ها آغاز می‌شود. به همین خاطر است که صبح‌ها دهان آنها بوی خوبی ندارد. این موضوع باعث ایجاد بوی بد دهان در نوزادها و کودکان نوپا هم می‌شود؛ چون این باکتری‌ها در دهان همه ، پیر و جوان، وجود دارند.

در این حالت، راه های از بین بردن بوی بد دهان کودک بسیار ساده است و مسواک زدن و ترشح عادی بزاق کفایت می‌کند. اما اگر مسئله خشکی دهان باشد (با نام علمی زروستومیا)، بوی بد دهان موقتی نیست و می‌تواند مزمن باشد (به دلیل برخی داروها یا بیماری‌ها).

آلرژی یا عفونت گوش، حلق و بینی

عفونت‌های ویروسی و باکتریایی مانند گلودرد استرپتوکوکی هم می‌توانند منجر به بوی بد دهان کودک شوند.  علاوه بر این، ترشحات پشت حلق و بینی مانند آلرژی یا عفونت سینوسی در کودکان هم می‌تواند این عارضه را ایجاد کند.

باکتری موجود در دهان از این ترشحات تغذیه و گازهای بدبو ایجاد می‌کنند. در این حالت، بوی بد دهان با آبریزش بینی، احتقان و تب همراه می‌شود. اگر چنین نشانه‌هایی را می‌بینید، پیش از امتحان راه‌های جلوگیری از بوی بد دهان کودکان، برای تایید تشخیص و درمان به پزشک اطفال مراجعه کنید.

تنفس از راه دهان

برخی مطالعات نشان می‌دهد که تنفس دهانی هم می‌تواند علت بوی بد دهان بچه ها باشد. در این حالت، به دلیل باز بودن دهان در تمام طول شب، دهان خشک شده و منجر به بوی بد در صبح می‌شود. این موضوع ممکن است موقتی، و به دلیل گرفتگی بینی کودک یا از روی عادت باشد.

برخی بیماری‌ها

برخی از بیماری‌ها از جمله دیابت، رفلاکس معده، برفک دهان و در موارد نادر مشکلات کبدی و کلیوی می‌توانند  باعث بوی بد شوند. هالیتوز در بیشتر موارد جدی نیست، اما اگر دلایل رایج را خط زده‌اید و احتمال همین مورد را می‌دهید، برای رفع بوی بد دهان کودک باید با متخصص مشورت کنید.

وجود جسم خارجی در بینی

علت بوی بد دهان کودکان ممکن است یک شی خارجی باشد که که در بینی آنها گیر کرده. این بازیگوشی کودکان نوپا را همه‌مان می‌شناسیم که می‌تواند کار دست‌شان بدهد.این اتفاق باعث التهاب، آبریزش بینی و بوی بد دهان می‌شود. اگر چنین احتمالی می‌دهید، و کودک تب و مخاط سبز تیره دارد، فورا به پزشک مراجعه کنید.

بیشتر بخوانید
اختلال مکیدن انگشت + عوارض و درمان

نشانه های رایج بوی بد دهان در کودکان چیست؟

مهم ترین نشانه ی هالیتوزیس مبتلا بودن به بوی بد دهان با وجود مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و شستشوی مداوم زبان است.این علائم در هنگام صبح و بعد از خواب میتواند شدیدتر باشد. البته برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله اختلال مکیدن انگشت را بخوانید.

نشانه های رایج

اما نشانه های دیگری نیز برای این بیماری وجود دارد. این نشانه ها شامل موارد زیر هستند:

  • لوزه های متورم
  • لثه ی متورم
  • خونریزی لثه
  • پوسیدگی و خرابی دندان ها
  • GERD (بازگشت اسید به مری)

راه های از بین بردن بوی بد دهان کودکان چیست؟

استفاده از دمنوش نعنا و راهکارهای مشابه برای درمان این مشکل بسیار ساده و البته وسوسه‌انگیز است. اما این کارها مشکل را پنهان می‌کنند و آنقدرها هم موثر نیستند. روش رفع بوی بد دهان کودک به دلیل آن بستگی دارد. با این حال، نکات زیر اکثرا موفقیت‌آمیز خواهند بود:

رعایت بهداشت دهان و دندان را به کودک بیاموزید

بهترین راه برای جلوگیری از بوی بد دهان کودکان و مشکلات جدی‌تر این است که از آنها بخواهید حداقل دو بار در روز دندان‌های خود را هربار به مدت دو دقیقه مسواک بزنند، و یکبار در روز از نخ دندان استفاده کنند.هنگام مسواک زدن، مطمئن شوید که کودک تمام سطح هردندان و در امتداد خط لثه را مسواک می‌زند. همچنین زبان خود را هم خوب پاک می‌کند تا پوششی روی آن تشکیل نشود.

برای درمان بوی بد دهان کودکان نوپا و نوزادها، خود شما باید مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را برای آنها انجام دهید؛ و تا حدود 7 یا 8 سالگی بر روند بهداشت دهان و دندان آنها نظارت داشته باشید.

یک رژیم غذایی سالم، کامل و اصولی داشته باشید

در ضمن داشتن چنین رژیمی برای جلوگیری از بوی بد دهان کودکان، به آنها اجازه دهید از غذاهای شیرین و نشاسته‌ای (مانند چیپس) هم در حد اعتدال لذت ببرند. باکتری‌های دهان عاشق قند و نشاسته هستند، و محدود کردن این غذاها به رفع بوی ناخوشایند و پوسیدگی دندان کمک زیادی می‌کند.

قدرت نوشیدن آب زیاد و خوردن صبحانه برای رفع بوی بد دهان کودک را هم اصلا دست کم نگیرید. آب به ارسال پلاک، باکتری و ذرات غذا کمک کرده، و از خشکی دهان جلوگیری می‌کند. همچنین، وقتی بچه‌ها صبح می‌خورند، تولید بزاق تحریک می‌شود و بوی بد تا حد زیادی از بین می‌رود.

برای درمان بوی بد دهان کودکان، عادات اشتباه آنها را اصلاح کنید

اگر کودک‌تان “عادت” دارد که از راه دهان نفس بکشد، باید بدانید که بوی بد دهان تنها عارضه آن نخواهد بود و باید منتظر سایر عوارض سلامت دهان و دندان هم باشید. دندانپزشک‌های اطفال در این زمینه تخصص کافی را دارند، و می‌توانند شما را راهنمایی کند.

بیشتر بخوانید
روکش دندان شیری کودکان، یک ترمیم خلاقانه

از آدامس‌های بدون قند کمک بگیرید

یکی دیگر از راه های از بین بردن بوی بد دهان کودک این است که از او بخواهید بعد از غذا، میان وعده یا هر زمان که احساس می‌کند دهان‌اش خشک می‌شود، آدامس بدون قند بجود.این روش برای اطفال مناسب نیست، اما برای بچه‌های بزرگ‌تری که آدامس را قورت نمی‌دهند یا آن را در مکان‌های عجیب و غریب رها نمی‌کنند، مفید است. جویدن آدامس ترشح بزاق را افزایش می‌دهد و باکتری‌های بدبو را از بین می‌برد.

نکته: آدامس‌های حاوی زایلیتول برای رفع بوی بد دهان کودک موثرترند، چون میزان پلاک، باکتری و احتمال پوسیدگی را کاهش می‌دهند.

از مراجعه منظم به دندانپزشکی غافل نشوید

دندانپزشک دندان‌ها و لثه‌های کودک شما را معاینه می‌کند تا از سلامت‌شان مطمئن شود. اگر هم کودک به ترمیم تاج یا پر کردن دندان احتیاج داشته باشد، آن را هم مشخص می‌کند.این تشخیص‌های زودهنگام هم درمان را ساده و کمتر تهاجمی می‌کند؛ هم به جلوگیری از بوی بد دهان کودکان کمک می‌کند. پاک کردن پلاک‌های سخت‌شده هم علاوه بر بوی نامطبوع، به جلوگیری از پوسیدگی و التهاب لثه نیز کمک می‌کند.

اگر بوی بد دهان کودک ناشی از بیماری‌ست، با پزشک مشورت کنید

معمولا درمان بیماری به درمان بوی بد دهان کودکان کمک می‌کند. اگر هم دارویی باعث بروز این عارضه و خجالت کشیدن کودک شما می‌شود، با پزشک اطفال صحبت کنید و ببینید آیا داروی جایگزینی وجود دارد یا خیر.

معرفی درمان های خانگی برای از بین بردن بوی بد دهان در کودکان

روش های درمانی خانگی زیادی برای از بین بردن بوی بد دهان در کودکان وجود دارند. در ادامه به چندی از آنها اشاره میکنیم:

درمان های خانگی برای از بین بردن بوی بد دهان در کودکان
  • جعفری: جعفری علاوه بر اینکه یک خوشبو کننده ی طبیعی دهان است، خاصیت ضد عفونی کنندگی نیز دارد. همچنین به سهولت هضم غذا که می تواند باعث بوی بد دهان شود نیز کمک می کند. به فرزند خود بعد از هر وعده غذایی چند برگ جعفری بدهید تا بجود.
  • رژیم غذایی مناسب: شکر تصفیه شده و غذای فرآوری شده به سلامت دهان کودک کمک می کنند. مصرف نوشیدنی های گازدار، آب نبات و شکلات ها را کم کنید. میوه ها و سبزیجات و البته برنج قهوه ای و آجیل بیشتری مصرف کنید.
  • رازیانه: در پایان هر وعده ی غذایی می توانید کمی رازیانه به کودک خود بدهید تا نفس بد بو او را از بین ببرد.
  • سرکه ی سیب: یک قاشق سرکه ی سیب را با لیوانی آب ترکیب کنید و از کودک خود بخواهید تا آن را قرقره کند. سرکه ی سیب تمامی باکتری های موجود در دهان را از بین میبرد.
  • جوش شیرین: باکتری هایی که در دهان کودک شما زندگی می کنند به یک محیط خاص برای زندگی نیاز دارند. میزان PH دهان برای وجود آن محیط مهم است. مسواک زدن با جوش شیرین باعث تغییر PH دهان و از بین رفتن باکتری های ایجاد کننده بوی بد دهان می شود.
  • مرکبات: اسید موجود در مرکبات علاوه بر از بین بردن باکتری های موجود در دهان، تولید بزاق را نیز افزایش میدهد. همیشه در هر وعده ی غذایی کودک خود یک پرتقال هم بگنجانید.
  • ادویه هایی مانند هل و میخک: این ادویه ها به عنوان کاهش دهنده ی بوی بد دهان شناخته می شوند. با این حال، ممکن است آنها برای کودک شما بسیار تند باشند و باید کم استفاده شود.
بیشتر بخوانید
فیشور سیلانت دندان کودکان

روش هایی برای جلوگیری از ایجاد بوی بد دهان در کودکان چیست؟

به دلیل اینکه اغلب اوقات علت ایجاد بوی بد دهان، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان به روش صحیح است، شما باید روش های صحیح مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را به کودک خود بیاموزید.

روش هایی برای جلوگیری از ایجاد بوی بد دهان در کودکان
  • دوبار در روز مسواک بزنید: کودک شما باید بیاموزد که روزی دو بار و به مدت دو دقیقه مسواک بزند. و البته که وی باید بعد از هر وعده ی غذایی دهان خود را بشوید.
  • از پزشک خود بخواهید که یک دهانشویه ی مناسب به کودک شما پیشنهاد بدهد: اطمینان حاصل کنید که آن دهانشویه مختص کودکان باشد.
  • نخ دندان کشیدن صحیح را به کودک خود بیاموزید.
  • کودک شما باید به درستی زبان خود را بشوید، زیرا اغلب باکتری های عامل بوی بد دهان، روی زبان تجمع میکنند.
  • کودک شما باید آب زیادی بنوشد تا دچار کم آبی بدن نشود.
  • اطمینان حاصل کنید که رژیم غذایی کودکتان کامل سالم و با حداقل شکر است.
  • تمامی ایمپلنت های دندانی مانند براکت ها و سیم های محافظ دندان باید به درستی تمیز و شسته شوند. باید به طور مداوم کودک خود را برای چکاپ پیش دندانپزشک ببرید.

سخن پایانی

شما در این مقاله با بوی بد دهان کودکان آشنا شدید. همچنین از دلایل و راههای درمان آن آگاه شدید. اگر سوال یا نظری دارید آن را در کامنت مطرح کنید تا در اسرع وقت توسط ما جواب داده شود.

سوالاات متداول

چرا کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر به مشکل بوی بد دهان دچار میشوند؟

کودکان بیشتر از بزرگسالان میخوابند. اینگونه باکتری های موجود در دهان برای مدت طولانی تری باقی میمانند. کودکان به همچنین مواد قندی بیشتری میخورند. ترکیب این عوامل با یکدیگر به ایجاد بوی بد دهان منجر میشود.

آیا دهانشویه می تواند بیماری هالیوز را در کودکان درمان کند؟

اگر قبلاً اقدامات درجه یک بهداشت دهان و دندان را انجام داده اید، مقدار زیادی آب بنوشید و خوردن غذاهای بد بو را از بین برده اید، گزینه بعدی ممکن است شستشوی دهان باشد. برای بیماران اطفال توصیه می کنیم یک آبکشی حاوی فلوراید پیدا کنید. در حالی که برخی از شستشوها دارای آدامس حباب جالب توجه هستند، یک دهان شویه ملایم نعناع به مبارزه با برخی از بو های مرتبط با هالیوز کمک می کند.
برخی از شستشوهای بزرگسالان ممکن است برای بیماران کودکان بیش از حد تند یا قوی باشد. یک شستشوی مناسب کودکان مانند ACT برای کودکان یا یک شستشوی بدون الکل مناسب است.

دیدگاهتان را بنویسید